Progesteron – naturalna antykoncepcja.
Naturalny progesteron można również stosować jako naturalny środek antykoncepcyjny. Odpowiednia aplikacja naturalnego progesteronu zapobiega ciąży i, co najważniejsze, robi to bez szkodliwych skutków ubocznych.
Wiele kobiet, które chciałyby skorzystać z możliwości tej „zdrowej antykoncepcji”, zgłasza swoje wątpliwości. Twierdzą, że nie mają odpowiedniej wiedzy, jaki jest mechanizm działania tego specyfiku oraz jak go stosować, aby spełnił swoją rolę. Nie posiadają również możliwości sprawdzenia, czy aby na pewno ta metoda działa, dlatego wszystkie potrzebne informacje zostały opisane poniżej.
Syntetyczne hormonalne środki antykoncepcyjne, niezależnie od dawki i kombinacji używanych hormonów, są tak bardzo niebezpieczne dla zdrowia, że nikt nie powinien ich przyjmować.
Każda kobieta stosująca syntetyczne hormonalne środki antykoncepcyjne naraża się na:
- alergie,
- suchość pochwy i częste infekcje, pieczenie,
- arytmia, atak serca,
- dwukrotny wzrost ryzyka przerostu Candidy,
- mniejszą możliwość budowania mięśni,
- dysbiozę, czyli brak równowagi między dobrymi i złymi bakteriami w jelitach,
- syntetyczne estrogeny powodują tycie poprzez zaburzenie gospodarki cukrów w organizmie, co przyczynia się do nadmiernego odkładania tłuszczu,
- większe ryzyko cukrzycy ciążowej,
- bezpłodność,
- bóle głowy,
- chorobę woreczka żółciowego,
- większą zachorowalność na insulinooporność. Insulinooporności często towarzyszy PCOS (zespół policystycznych jajników). Nieleczona prowadzi do cukrzycy II stopnia,
- cysty jajników,
- dysplazję szyjki macicy,
- guzy przysadki,
- nadciśnienie,
- osteoporozę,
- syntetyczny progesteron oraz jego syntetyczne odpowiedniki drastycznie zmniejszają ilość serotoniny, witaminy C, B6, B5, B12, D, E, kwasu foliowego, magnezu oraz pierwiastków śladowych wapnia i fosforu,
- padaczkę,
- udar mózgu,
- mniejszą ilość białka wiążącego tyroksynę (TBG -thyroid binding globulin) w konsekwencji spada poziom hormonów tarczycy w tkankach,
- utratę zdolności odczuwania orgazmu i utratę zainteresowania seksem,
- zaburzenia psychiczne,
- zaburzenia neurologiczne,
- zaburzenia wzroku,
- zakrzepy,
- zwiększoną częstotliwość wad wrodzonych i znamion wrodzonych u potomstwa,
- zwiększone ryzyko raka piersi, macicy, jajników, tarczycy, wątroby – potwierdzone przez Światową Organizację Zdrowia WHO.
Mechanizm antykoncepcyjny progesteronu.
Cykl miesiączkowy, zwany cyklem menstruacyjnym, jest to mechanizm biologiczny powtarzający się regularnie w organizmie kobiety, zachodzący w ustalonym rytmie biologicznym, pod wpływem współdziałania układu nerwowo-hormonalnego.
Występowanie cyklu menstruacyjnego regulowane jest przez układ hormonalny kobiety, pracujący na zasadzie sprzężenia zwrotnego dodatniego oraz sprzężenia zwrotnego ujemnego. W skład tego układu wchodzą:
- podwzgórze mózgu,
- przedni płat przysadki mózgowej,
- jajniki.
W mechanizmie menstruacyjnym podwzgórze mózgu pełni rolę głównego koordynatora całego procesu. Jest to możliwe dzięki temu, że podwzgórze to organ bardzo wrażliwy na informacje zarówno zewnętrzne, takie jak światło, stres, czynniki środowiskowe, samopoczucie, jak i wewnętrzne, ponieważ reaguje na hormony wydzielane przez inne organy, w tym jajniki. Dzięki takiej koordynacji podwzgórze wpływa na pracę przysadki i jajników, wysyłając w ich kierunku sygnały neurohormonalne (GnRH), pobudzające lub hamujące wytwarzanie hormonów przez przysadkę i jajniki.
Na początku cyklu rozpoczynającego się w pierwszym dniu krwawienia miesiączkowego, gdy mamy niski poziom hormonów estrogennych i progesteronu, przysadka, pobudzona przez podwzgórze, wydziela hormon stymulujący jajniki, zwany folitropiną (FSH). Na skutek wydzielanej folitropiny w jajniku zaczyna dojrzewać jeden z pęcherzyków wraz z ukrytą wewnątrz komórką jajową. Pęcherzyk ten jest gruczołem wydzielania wewnętrznego, wydzielającym m.in. hormony zwane estrogenami. Hormony te poprzez krwioobieg oddziałują na organizm kobiety, docierając także do podwzgórza mózgu oraz przysadki. Wysoki poziom estrogenów stymuluje wyrzut nagromadzonego w przysadce hormonu o nazwie lutropina (LH), którego zadaniem jest doprowadzenie do pęknięcia pęcherzyka jajnikowego i uwolnienia dojrzałej już komórki jajowej, czyli wywołanie jajeczkowania (owulacji). Dochodzi wtedy do sprzężenia zwrotnego dodatniego pomiędzy hormonami FSH, estradiol i LH.
W miejscu pękniętego pęcherzyka pod wpływem lutropiny (LH) powstaje gruczoł przejściowy, tzw. ciałko żółte. Ciałko żółte wytwarza progesteron, hormon który m.in. powstrzymuje proces dojrzewania innych komórek jajowych, a także, poprzez informacje wysyłane do podwzgórza mózgu, hamuje wydzielanie hormonów przysadki mózgowej, takich jak folitropiny i lutropiny (to ten mechanizm wykorzystywany jest antykoncepcyjnie, dzięki naturalnemu progesteronowi, który hamuje wydzielanie FSH i LH ) w ramach sprzężenia zwrotnego ujemnego. Ciałko żółte pracuje ok. dwa tygodnie, po czym zanika, przechodząc w tzw. ciałko białawe. W tym okresie poziom progesteronu opada, co jest sygnałem dla podwzgórza mózgu do rozpoczęcia nowego cyklu.
Aby naturalny progesteron zadziałał antykoncepcyjnie, należy go przyjmować od 6 dnia cyklu do 26 dnia cyklu (przy cyklu 28 dniowym). Przyjmowanie naturalnego progesteronu od 6 dnia cyklu hamuje wydzielanie hormonów produkowanych przez przysadkę folitropiny i lutropiny. Niski poziom FSH powoduje brak dojrzewania jajeczka w jajniku oraz wyhamowuje wzrost estrogenu. Mniejsza ilość estrogenu zmniejsza rozrost błony śluzowej macicy (endometrium), w którym zagnieżdża się zarodek. Ponadto, mniejsza ilość estrogenów zapobiega wzrostowi lutropiny LH odpowiedzialnej za owulację. Dzięki temu nie dochodzi do owulacji. Co więcej, progesteron ma ogromny wpływ na właściwość śluzu w szyjce macicy. Śluz progesteronowy zamyka kanał szyjki macicy, blokując możliwość przedostania się plemników w głąb macicy. Cechy niepłodnego śluzu progesteronowego to: nieprzejrzysty, mętny, białawy lub żółtawy, nie daje uczucia wilgotności, rwie się przy próbie rozciągania, o ph 4,5-5,5. Przy ph śluzu szyjkowego poniżej 5,5 plemniki są w stanie przeżyć tylko niecałą godzinę z uwagi na zbyt kwaśne środowisko dla nich, a w takich warunkach trudno o zapłodnienie. Optymalne warunki do zapłodnienia to ph 7,2-8,2.
Podsumowując działanie antykoncepcyjne progesteronu:
- blokuje wydzielanie folitropiny (FSH), dzięki czemu nie dojrzewa jajeczko,
- blokuje wydzielanie lutropiny (LH), dzięki czemu nie dochodzi do owulacji,
- zmniejsza rozrost błony śluzowej macicy, co utrudnia zagnieżdżenie się zarodka w macicy,
- zmienia właściwości śluzu szyjkowego na tzw. niepłodny śluz progesteronowy.
Jak można sprawdzić działanie progesteronu?
Wiele kobiet skorzystałoby z takiej formy antykoncepcji, ale nie mają do niej zaufania, co wynika z braku odpowiedniej wiedzy o progesteronie. Lekarze nic nie mówią o tej metodzie antykoncepcji, a kobiety nie potrafią samodzielnie sprawdzić jej działania. Jest ona jednak skuteczna, a dodatkowo bardzo prosta, tania i możliwa do zastosowania w domu.
Analiza śluzu szyjkowego.

Może posłużyć do tego bardzo prosty i sprytny próbnik do pobierania oraz analizy śluzu szyjkowego w ściśle określonym czasie, a także jego podstawowa analiza (pomiar ph, próba na rozciąganie, ocena barwy i przejrzystości). Próbnik do pobierania i analizy śluzu szyjkowego służy do naturalnej metody planowania rodziny. Pozwala on w bardzo skuteczny sposób ustalać dni płodne oraz dni niepłodne. Próbnik do pobierania i analizy śluzu szyjkowego nie może być zaliczony jako metoda antykoncepcyjna, jednak pozwala uniknąć niechcianej ciąży lub wesprzeć wiele par w staraniach o własne potomstwo. Kobiety, którym sam próbnik nie wystarcza, aby czuć się bezpiecznie, mogą dodatkowo zabezpieczyć się naturalnym progesteronem w celach antykoncepcyjnych, zamiast przysparzać sobie wiele problemów zdrowotnych syntetycznymi hormonami, które są powszechnie stosowane w tabletkach antykoncepcyjnych.
Dr Dalton oraz Dr John R. Lee uważają, że dawka naturalnego progesteronu na poziomie 100 mg/dobę (od 6 do 26 dnia cyklu) jest zupełnie wystarczająca i bezpieczna, aby efekt antykoncepcyjny został osiągnięty. Jednak są i tacy, którzy uważają, że powinno się przyjmować 150 mg/dobę albo nawet 200 mg/dobę. Jest to sprawa bardzo indywidualna, więc aby się o tym przekonać i czuć się pewnie, należy w pierwszych 3 miesiącach stosowania naturalnego progesteronu robić pomiary PH śluzu szyjkowego, pomiędzy 8 a 20 dniem cyklu. Śluz szyjkowy należy pobierać specjalnym próbnikiem, który został opisany wcześniej.
W normalnych warunkach, kiedy kobieta nie przyjmuje żadnych specyfików i ma prawidłowy cykl menstruacyjny, do owulacji i warunków sprzyjających zapłodnieniu dochodzi w tzw. okresie owulacyjnym, który przeważnie występuje pomiędzy 12 a 16 dniem cyklu. Zazwyczaj jest to 14 dzień cyklu przy 28-dniowym cyklu menstruacyjnym. Jednak u kobiet, które mają krótkie cykle menstruacyjne, dojrzewanie komórki jajowej może następować tak szybko, że dni płodne będą rozpoczynały się już pod koniec miesiączki. W przypadku tak krótkich cykli miesiączkowych stosunek płciowy odbyty nawet w czasie miesiączki, może skutkować zajściem kobiety w ciążę.
Pomiędzy 12 a 16 dniem cyklu występuje płodny śluz szyjkowy, zwany również estrogenowym, który charakteryzuje się tym, że swoją konsystencją przypomina surowe białko jaja. Jest przejrzysty, rozciągliwy, płynny o ph 6,2-8,2. Towarzyszą mu odczucia mokrości, śliskości a szyjka macicy jest otwarta, wysunięta w głąb pochwy oraz bardzo miękka, jak usta lub płatek uszny.
Jest jeszcze drugi typ śluzu – niepłodny progesteronowy, który występuje po owulacji. Śluz progesteronowy jest mętny, kleisty, gęsty, nierozciągliwy, rwący, biały lub żółtawy o ph 4,5-5,5. Objawy związane z odczuciami dla tego typu śluzu to wilgotność lub suchość, a szyjka macicy jest krótka, schowana i zamknięta.
Gdy kobieta aplikuje sobie naturalny progesteron od 6 dnia cyklu, to w okresie pomiędzy 12 a 16 dniem cyklu, kiedy normalnie powinien występować śluz płodny estrogenowy, zamiast niego pojawi się śluz niepłodny progesteronowy. Ponadto, szyjka powinna być zamknięta, aby uniemożliwić przemieszczanie się plemników do macicy. Kobiety przyjmujące naturalny progesteron mogą więc przy pomocy próbnika sprawdzić swój śluz szyjkowy w tym okresie oraz zmierzyć jego ph. Jeżeli będzie ono na poziomie ph 4,5-5,5, to można mieć niemalże pewność, że progesteron zadziałał prawidłowo.
Do sprawdzenia działania progesteronu można również wykorzystać mikroskop owulacyjny oraz testy owulacyjne. Mikroskop owulacyjny wykrywa „paprotki” estrogenowe w okresie owulacji. Z uwagi na fakt, że progesteron jest antagonistą dla estrogenów, a także fakt, że blokowanie wydzielania FSH wyhamowuje w konsekwencji uwalnianie się estrogenu, przed owulacją (pomiędzy 12-16 dniem cyklu) podczas testu pod mikroskopem nie powinno być „paprotek” estrogenowych . Brak odpowiedniego poziomu estrogenów wpływa hamująco także na LH. W przypadku testów owulacyjnych wynik powinien wyjść negatywny.
Jednak najskuteczniejszą, ale najdroższą i praktycznie niedostępną w Polsce domową metodą może być badanie cyklu owulacyjnego za pomocą USG dopochwowego. W wielu krajach istnieje alternatywa- relatywnie tanie zestawy do domowych badań usg (na przykład: SonAura). Służą one podstawowej domowej diagnostyce prewencyjnej. Takiego zestawu można również użyć do sprawdzenia, czy dochodzi do dojrzewania jajeczka w jajniku oraz do owulacji. Jeżeli nie, będzie to oznaczało, że progesteron prawidłowo zadziałał antykoncepcyjnie.